Tijd om het oeuvre van John Williams te (her)ontdekken!

8 May 2012

Nu we onze revolvers definitief opgeborgen hebben en de mondharmonica veilig weggestopt zit, kunnen we de westerns van Sergio Leone en de muziek van Ennio Morricone omwisselen voor het muzikale universum van de componist John Williams. Zet je schrap voor een reis in de Millenium Falcon en ga mee op schattenjacht naar de Ark van het Verbond. Kijk uit voor loslopende dinosauriërs en bel even naar E.T. om te zeggen dat je wat later bent.

Jaws: waar het allemaal mee begon

Hoe moet een goede soundtrack klinken? Hij moet perfect passen bij de beelden en de kijker in hun zetels gekluisterd houden. Dat is ook het leidmotief van Williams. De muziek die hij bijvoorbeeld geschreven heeft om de haai aan ons voor te stellen, beklijft vanaf de eerste noot. In feite gaat het hier om amper twee noten waarmee een puur en eenvoudig idee perfect geïllustreerd wordt richting een dramatische finale. Sindsdien volgt diezelfde melodie de haai in alle andere Jaws-films. De kijker wordt geregeld in een slachtofferrol geduwd en maakt de spanning van op de eerste rij mee. Met je ogen dicht weet je perfect hoe dicht de haai genaderd is. Tegenwoordig klinkt het allemaal best banaal, maar in 1975 werkte deze truc erg effectief.

Jaws was destijds de eerste officiële Amerikaanse blockbuster, waarmee het duo Spielberg-Williams hun plaats opeisten in de hoogste regionen van Hollywood. De componist kreeg in dat jaar terecht een Oscar voor beste soundtrack.

Star Wars, Indiana Jones, Superman, Jurassic Park, Harry Potter: De hoogdagen van het symfonische orkest

Star Wars

Wanneer John niet met Steven Spielberg samenwerkt, vloeit er evengoed veel moois uit zijn pen. Zoals de soundtrack van de Star Wars saga, een van de bekendste filmmelodieën ter wereld. Williams ging het al bij al nog niet zo ver zoeken, want George Lucas is een goede vriend van Steven Spielberg en Francis Ford Coppola. De verschillende nummers kunnen met de grootste hits wedijveren. Nog een speciale vermelding voor het Empire Theme Song, dat vereenzelvigd is met Darth Vader, de grootste slechterik van het universum. Voor episode IV: A New Hope kreeg Williams trouwens een tweede Oscar.

- Force Theme

- Princess Leia’s Theme

- Yoda’s Theme

- Empire’s Theme

- Anakin et Padmé’s Theme

Indiana Jones

In deze nieuwe saga hanteert ons hoofdpersonage zijn dirigeerstokje even handig als Indiana zijn zweep. Vanaf de eerste seconden worden we al ondergedompeld in de gigantische mythe van de Indiana Jones-trilogie. Met ‘The Raiders March’ componeerde Williams een van zijn populairste filmsoundtracks, die uiteraard opnieuw opgenomen werd in de twee vervolgfilms.

Superman

Wat valt er nog te zeggen van de achtergrondmuziek bij de machtigste superheld op Aarde? Telkens wanneer we de melodie horen, moeten we onszelf dwingen om geen vuist in de lucht te steken, een en ons ondergoed niet op onze broek te dragen. Vooral het ‘Love Theme’ spreekt aan, waarin Superman Lois Lane meeneemt op een romantische vlucht.

Jurassic Park

Jurassic Park is een uitgelezen gelegenheid voor John Williams om de draad van Jaws weer op te pikken. Door middel van zijn muziek zet hij het spectaculaire dinosauruspark nog meer in de verf. Williams recycleert dezelfde ingrediënten die hem voordien zo goed geholpen hebben: memorabele melodieën, krachtige noten wanneer actiescènes te zien zijn en dat alles omhuld door een orchestraal, haast bombastisch geluid. Dankzij Williams zien de velociraptors er nog angstaanjagender uit, net zoals hij dat eerder al deed met de haai.

Harry Potter

De films waarin het verhaal verteld wordt van de tovenaarsleerling Harry Potter zijn het laatste werkstuk van John Williams. De eerste film, geregisseerd door Chris Columbus, laat ons kennis maken met een gedetailleerde en rijkelijk uitgewerkte wereld vol magie. De muziek in de eerste film zet de toon voor later, want haast elke melodie keert nadien nog eens terug. In de tweede film komt er zelfs nog een extra thema bij – dat van de Phoenix – dat meteen een van de meest emotionele nummers is die Williams ooit gecomponeerd heeft. In ‘Harry Potter & The Prisoner of Azkaban’ jongleert Williams met alle muziekstijlen die hij voordien gebruikt heeft. Van jazz en action tot heroïsche muziek en dramatische muziek, alles komt aan bod, zeer tot genoegen van de fans.

E.T, Schindler’s List en Home Alone: de films die een generatie getekend hebben

E.T

Een kort citaat van Steven Spielberg van het ganse E.T.-oeuvre van Williams perfect samen: “De muziek van John voor E.T. verschilt enorm van zijn eerdere werk. Het is rustgevende muziek, je krijgt er een goed gevoel bij. Maar op een ander moment klinkt Williams angstaanjagend en gespannen, zeker naar de climax van de film toe. Voor mij persoonlijk is dit de beste bijdrage van Williams aan een van mijn films. Voor mij is John Williams gewoon E.T.!”

Schindler’s List

Williams heeft zijn vijfde en laatste Oscar zeker niet gestolen. De muziek voor deze film vormde voor hem een grote uitdaging. Hij wilde absoluut vermijden om te melodramatisch te klinken, maar tegelijk toch een zekere emotionaliteit behouden en met respect omgaan met het onderwerp van de film. Om dat allemaal te verwezenlijken, trok de componist de vioolspeler Itzhak Perlman aan. Die laatste werkte maar al te graag mee, niet in de laatste plaats omdat hij zelf ook een Jood is.

Home Alone

Na de geladenheid van een film als Shindler’s List verdienen we terug een lekkere familiefilm. Home Alone is de kerstfilm bij uitstek geworden, zonder enige concurrentie (of het moest The Sound of Music zijn). In deze komedie brengt Williams een hommage aan de klassieke kerstsfeer van weleer en aan alle andere denkbare kerstmirakels.

Momenteel is er niemand anders in Hollywood die zo vaak genomineerd is voor een Oscar. 45 nominaties heeft hij er ondertussen opzitten in de categorie “Beste Soundtrack”, waarvan hij er vijf heeft weten te verzilveren. Alleen Walt Disney doet op het vlak van gewonnen Oscars nog beter, met 22 beeldjes. Als we John Williams met één woord moesten omschrijven, zou het zonder twijfel “mythisch” zijn. Mythische muziek voor mythische films… Op zijn 74^ste is Williams zonder twijfel de bekendste en meest gerespecteerde Amerikaanse filmcomponist ter wereld.